Programy komputerowe, które potrafią wykonywać zadania wymagające ludzkiej inteligencji, pisać, rozpoznawać obrazy, decydować. Nie myślą jak człowiek, ale w wielu zadaniach są szybsze i dokładniejsze.
Z życia: Kalkulator liczy szybciej niż człowiek, ale liczy tylko to co mu każesz. AI to kalkulator następnej generacji, sam rozumie co chcesz policzyć.
Czytaj więcej o sztucznej inteligencji →
Duży model językowy. Wyobraź sobie, że ktoś przeczytał cały internet i teraz możesz go o wszystko zapytać. ChatGPT, Claude, Gemini, to właśnie LLM-y.
Z życia: To jak mieć kolegę, który przeczytał wszystkie książki świata. Nie zawsze ma rację, ale zawsze ma coś do powiedzenia.
Czytaj więcej o LLM →
Polecenie lub pytanie, które wpisujesz do AI. Im lepiej opiszesz czego chcesz, tym lepszą odpowiedź dostaniesz.
Z życia: To jak zamawianie kawy. „Kawa” da ci cokolwiek. „Podwójne espresso z odrobiną mleka owsianego, na wynos” da ci dokładnie to, czego chcesz.
Czytaj więcej o promptach →
Kawałek tekstu, którym „myśli” AI. Jeden token to mniej więcej 3/4 słowa. Modele mają limit tokenów, ile mogą przeczytać i napisać naraz.
Z życia: Pomyśl o tokenach jak o jednostkach pamięci roboczej. Tak jak Ty możesz utrzymać w głowie tylko kilka rzeczy naraz, AI ma swój limit tokenów.
Czytaj więcej o tokenach →
Program, z którym możesz rozmawiać pisząc wiadomości. Nowoczesne chatboty (jak ChatGPT) używają AI i potrafią prowadzić sensowne rozmowy.
Z życia: Pamiętasz te okienka „Jak mogę pomóc?” na stronach sklepów? Kiedyś były głupie jak but. Teraz są napędzane AI i faktycznie potrafią pomóc.
Czytaj więcej o chatbotach →
Rodzaj modelu AI stworzony przez OpenAI. „Generative” = tworzy treści, „Pre-trained” = nauczony na górze tekstu, „Transformer” = architektura (sposób budowy).
Z życia: GPT to jak nazwa silnika. Tak jak samochody mają silniki Diesla czy benzynowe, tak AI może mieć „silnik” GPT, Claude, czy Gemini.
Czytaj więcej o GPT →
Gdy AI wymyśla fakty, których nie ma. Mówi z pewnością siebie rzeczy, które są kompletną bzdurą. Poważny problem wszystkich LLM-ów.
Z życia: Jak kolega, który nie chce przyznać że czegoś nie wie, więc wymyśla na poczekaniu. Brzmi przekonująco, ale sprawdź zanim powtórzysz.
Czytaj więcej o halucynacjach AI →
Sposób, w jaki programy rozmawiają ze sobą. Dzięki API możesz podłączyć ChatGPT do swojej aplikacji, Excela czy strony.
Z życia: API to jak kelner w restauracji. Ty (aplikacja) mówisz kelnerowi (API) co chcesz, on idzie do kuchni (serwer AI), przynosi zamówienie. Nie musisz wiedzieć jak działa kuchnia.
Czytaj więcej o API →
Dodatkowe szkolenie gotowego modelu AI na własnych danych. Dzięki temu AI lepiej rozumie Twoją branżę, styl czy specyfikę.
Z życia: Masz nowego pracownika po studiach (bazowy model). Fine-tuning to wdrożenie w firmie, uczy się Waszego żargonu, procedur, specyfiki klientów.
Czytaj więcej o fine-tuningu →
Technika, gdzie AI najpierw szuka w Twoich dokumentach, a potem odpowiada na ich podstawie. Zmniejsza halucynacje i daje aktualne informacje.
Z życia: Zamiast odpowiadać z pamięci (która może być dziurawa), AI najpierw zagląda do Twoich notatek/dokumentów i dopiero wtedy odpowiada. Jak student z otwartą książką na egzaminie.
Czytaj więcej o RAG →
Zamiana tekstu na liczby, które AI rozumie. Dzięki temu może porównywać znaczenia, wie, że „pies” jest bliżej „szczeniak” niż „samochód”.
Z życia: Jak GPS dla słów. Każde słowo ma współrzędne w przestrzeni znaczeń. Słowa o podobnym znaczeniu są blisko siebie na tej mapie.
Czytaj więcej o embeddingach →
Ile tekstu AI może „widzieć” naraz, Twoje pytanie plus cała poprzednia rozmowa. Jak pamięć krótkotrwała. Większe okno = dłuższe dokumenty, dłuższe rozmowy.
Z życia: Wyobraź sobie rozmowę przez szybę, która pokazuje tylko ostatnie X wiadomości. Stare znikają. Dlatego AI czasem „zapomina” co mówiłeś na początku długiej rozmowy.
Czytaj więcej o oknie kontekstu →
Parametr kontrolujący kreatywność AI. Niska (0) = przewidywalne, bezpieczne odpowiedzi. Wysoka (1+) = bardziej kreatywne, czasem dziwne.
Z życia: Jak pokrętło „szaleństwa”. Do pisania maili biznesowych, nisko. Do burzy mózgów i kreatywnych pomysłów, wysoko. Do kodu, bardzo nisko.
Czytaj więcej o temperaturze →
AI, które nie tylko odpowiada, ale samo wykonuje zadania, przegląda strony, wysyła maile, pisze kod, używa narzędzi. Działa bardziej samodzielnie.
Z życia: Zwykły ChatGPT to konsultant, doradza. Agent to asystent z dostępem do Twojego komputera, może sam zrobić to, co doradził.
Czytaj więcej o agentach AI →